به گزارش مشرق؛ پایگاه هوایی «احمد الجابر» کویت که از پایگاه‌های مهم نیروی هوایی این کشور و یکی از مراکز مورد استفاده آمریکا در چارچوب شبکه سنتکام در منطقه به شمار می‌رود، در جریان عملیات‌های پاسخ ایران به اقدامات آمریکا هدف قرار گرفت.

بر اساس اطلاعیه‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در عملیات «نصر ۲» عناصر مختلفی از زیرساخت‌های نظامی آمریکا در این پایگاه، از جمله یک سامانه راداری راهبردی FPS و سامانه ارتباط ماهواره‌ای مرتبط با پدافند هوایی، منهدم شد.

در موج‌های مختلف عملیات «وعده صادق ۴» اعلام شد که بخش‌هایی از محل استقرار نیروهای آمریکایی در احمد الجابر با موشک‌های بالستیک و پهپادهای تهاجمی هدف قرار گرفته است.

همچنین؛‌ ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز در جریان عملیات عملیات «وعده صادق ۴» حملات پهپادی به این پایگاه داشته است.

احمد الجابر به دلیل موقعیت جغرافیایی در شمال خلیج فارس، نزدیکی به عراق و نقش آن در پشتیبانی از عملیات‌های هوایی آمریکا، یکی از پایگاه‌های مهم در زنجیره نظامی واشنگتن در منطقه محسوب می‌شود.

احمد الجابر؛ از یک پایگاه ملی تا بازیگر مهم در معادلات منطقه

پایگاه هوایی احمد الجابر (Ahmad Al Jaber Air Base) در استان الاحمدی و در حدود ۴۰ کیلومتری جنوب شهر کویت واقع شده است. این پایگاه که نام خود را از شیخ احمد الجابر الصباح، دهمین امیر کویت، گرفته، از دهه ۱۹۷۰ به‌عنوان یکی از مراکز اصلی استقرار جنگنده‌های نیروی هوایی کویت شناخته می‌شود.

قرار گرفتن این پایگاه در جنوب کویت، در فاصله‌ای کوتاه از سواحل شمالی خلیج فارس و در نزدیکی مراکز نفتی و صنعتی این کشور، از ابتدا به آن جایگاهی فراتر از یک پایگاه هوایی معمولی بخشید. این موقعیت جغرافیایی، امکان واکنش سریع به تحولات شمال خلیج فارس، پشتیبانی از خطوط مواصلاتی دریایی و دسترسی آسان به مرز عراق را فراهم کرده است.

شناسنامه فنی و عملیاتی

پایگاه هوایی احمد الجابر (Ahmad Al Jaber Air Base) با نام عربی «قاعدة أحمد الجابر الجویة» یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های رزمی نیروی هوایی کویت است که در استان الاحمدی (Al Ahmadi Governorate) در جنوب این کشور قرار دارد.

این پایگاه با کد ایکائو (ICAO) OKAJ و کد یاتا (IATA) XIJ، تحت مالکیت وزارت دفاع کویت و بهره‌برداری نیروی هوایی کویت (Kuwait Air Force) است. احمد الجابر در ارتفاع حدود ۱۲۴ متر از سطح دریا و در مختصات تقریبی ۲۸°۵۶′ شمالی و ۴۷°۴۷′ شرقی قرار دارد.

این پایگاه یک مرکز عملیاتی جنگنده‌محور محسوب می‌شود و دارای دو باند پروازی موازی به طول حدود ۳۰۰۰ متر است. باندهای ۱۵L/۳۳R و ۱۵R/۳۳L با سطح بتنی و عرض تقریبی ۴۰ تا ۴۲ متر، امکان فعالیت هم‌زمان و پشتیبانی از انواع هواگردهای نظامی شامل جنگنده‌ها، هواپیماهای پشتیبانی و ترابری تاکتیکی را فراهم می‌کنند.

مأموریت اصلی احمد الجابر شامل استقرار و عملیات جنگنده‌های کویت، دفاع هوایی، رهگیری، عملیات هوا به زمین، آموزش پیشرفته خلبانان و پشتیبانی از رزمایش‌های مشترک است. این پایگاه محل فعالیت سه اسکادران اصلی جنگنده نیروی هوایی کویت شامل اسکادران‌های ۹، ۲۵ و ۶۱ بوده و بخش مهمی از توان رزمی این کشور را در اختیار دارد.

هسته اصلی توان هوایی مستقر در احمد الجابر را جنگنده‌های خانواده F/A-۱۸ Hornet تشکیل می‌دهند؛ از جمله F/A-۱۸C و F/A-۱۸D Hornet. همچنین در برنامه نوسازی ناوگان کویت، جنگنده‌های F/A-۱۸E/F Super Hornet نیز به این ساختار اضافه شده‌اند.

زیرساخت‌های پایگاه شامل دو باند اصلی، شبکه تاکسی‌وی‌ها، رمپ‌های عملیاتی، آشیانه‌ها، مراکز تعمیر و نگهداری، کارگاه‌های فنی، تجهیزات پشتیبانی زمینی، انبار قطعات، تأسیسات سوخت‌رسانی، مراکز فرماندهی، بخش‌های آموزشی و ساختمان‌های اداری است.

احمد الجابر علاوه بر نقش ملی، در دوره‌های مختلف میزبان نیروهای اعزامی آمریکا برای رزمایش‌ها و مأموریت‌های منطقه‌ای بوده است. هواگردهایی مانند F-۱۶ Fighting Falcon، A-۱۰ Thunderbolt II، F-۱۵E Strike Eagle و KC-۱۳۵ Stratotanker در مقاطع مختلف از این پایگاه استفاده کرده‌اند.

به دلیل موقعیت جغرافیایی در جنوب کویت و نزدیکی به مناطق راهبردی خلیج فارس، احمد الجابر یکی از مراکز مهم دفاع هوایی و عملیات جنگنده‌ای کویت به شمار می‌رود؛ پایگاهی با دو باند سه‌هزار متری، زیرساخت کامل پشتیبانی و نقش کلیدی در شبکه هوایی این کشور.

زیرساخت‌های عملیاتی پایگاه هوایی احمد الجابر

پایگاه هوایی احمد الجابر از نظر زیرساختی یک مجموعه کامل جنگنده‌ای محسوب می‌شود که طراحی آن برای حفظ آمادگی رزمی، پشتیبانی فنی و میزبانی عملیات‌های هوایی انجام شده است.

باندهای پروازی؛ ستون فقرات عملیات

احمد الجابر دارای دو باند پروازی موازی به طول تقریبی ۳۰۰۰ متر است که توانایی پذیرش جنگنده‌ها، هواپیماهای ترابری تاکتیکی و هواپیماهای سوخت‌رسان را دارد. باندهای ۱۵L/۳۳R و ۱۵R/۳۳L با سطح بتنی و عرض حدود ۴۰ تا ۴۲ متر، به همراه شبکه تاکسی‌وی‌ها و مسیرهای ارتباطی، امکان جابه‌جایی سریع هواگردها و حفظ تداوم عملیات را فراهم می‌کنند. وجود دو باند مستقل، در زمان تعمیرات، آموزش یا شرایط اضطراری امکان ادامه فعالیت‌های پروازی از باند دیگر را فراهم می‌کند.

آشیانه‌های مستحکم و حفاظت از جنگنده‌ها

یکی از بخش‌های مهم پایگاه، آشیانه‌های مستحکم هواپیما (Hardened Aircraft Shelters) است که پس از تجربه جنگ ۱۹۹۱ توسعه یافتند. این سازه‌های بتنی برای حفاظت از جنگنده‌ها در برابر تهدیدات خارجی و شرایط محیطی ساخته شده‌اند و پراکندگی آن‌ها در نقاط مختلف پایگاه، امکان استقرار هم‌زمان چندین هواگرد و کاهش آسیب‌پذیری عملیاتی را افزایش می‌دهد.

رمپ‌ها و مناطق آماده‌سازی هواگرد

احمد الجابر دارای رمپ‌های عملیاتی گسترده برای توقف، سوخت‌گیری، بارگیری تجهیزات و آماده‌سازی هواگردهاست. این فضاها امکان سرویس هم‌زمان چندین جنگنده را فراهم کرده و در رزمایش‌ها یا مأموریت‌های مشترک، قابلیت استقرار موقت هواگردهای اعزامی را افزایش می‌دهد.

مراکز تعمیر و نگهداری

توان عملیاتی پایگاه به مراکز فنی و تعمیراتی آن وابسته است. احمد الجابر دارای کارگاه‌های تخصصی برای تعمیرات دوره‌ای، بررسی موتور، سامانه‌های اویونیک، تجهیزات هیدرولیک و سامانه‌های تسلیحاتی است که به نیروی هوایی کویت اجازه می‌دهد بخش مهمی از نگهداری ناوگان F/A-۱۸ را در داخل پایگاه انجام دهد.

سوخت و پشتیبانی لجستیکی

پایگاه دارای زیرساخت‌های سوخت‌رسانی شامل مخازن ذخیره، تجهیزات انتقال سوخت و خودروهای سوخت‌رسان زمینی است که پشتیبانی از پروازهای آموزشی و عملیاتی را تضمین می‌کند. همچنین انبارهای قطعات یدکی، تجهیزات زمینی و ملزومات فنی، چرخه نگهداری و آماده‌به‌کاری هواگردها را تکمیل می‌کنند.

کنترل پرواز و آموزش

برج مراقبت و سامانه‌های ارتباطی و ناوبری پایگاه، مدیریت نشست و برخاست، هدایت زمینی و هماهنگی پروازهای نظامی را بر عهده دارند. در کنار بخش‌های عملیاتی، امکانات آموزشی برای آموزش خلبانان، تکنسین‌ها و نیروهای پشتیبانی نیز در این پایگاه فعال است.

توان میزبانی از نیروهای خارجی

وجود باندهای بلند، رمپ‌های گسترده، آشیانه‌های مناسب و زیرساخت‌های فنی باعث شده احمد الجابر در دوره‌های مختلف قابلیت میزبانی از یگان‌های اعزامی آمریکا و کشورهای منطقه را داشته باشد. هواگردهایی مانند F-۱۶، A-۱۰، F-۱۵E و KC-۱۳۵ در چارچوب رزمایش‌ها و مأموریت‌های منطقه‌ای از این پایگاه استفاده کرده‌اند.

در مجموع، احمد الجابر تنها یک پایگاه استقرار جنگنده نیست، بلکه یک مجتمع هوایی کامل با باندهای عملیاتی، آشیانه‌های حفاظتی، مراکز تعمیراتی، زیرساخت سوخت، سامانه‌های کنترل پرواز و امکانات پشتیبانی است که آن را به یکی از مهم‌ترین مراکز توان هوایی کویت تبدیل کرده است.

یگان‌های مستقر در احمد الجابر؛ ستون فقرات توان رزمی کویت

پایگاه هوایی احمد الجابر مهم‌ترین مرکز استقرار یگان‌های رزمی نیروی هوایی کویت (Kuwait Air Force) به شمار می‌رود و بخش اصلی توان جنگنده‌ای این کشور از این پایگاه سازماندهی می‌شود. برخلاف برخی پایگاه‌های منطقه که مأموریت اصلی آن‌ها آموزشی یا پشتیبانی است، احمد الجابر یک پایگاه رزمی با تمرکز بر عملیات جنگنده‌ای، دفاع هوایی، رهگیری، مأموریت‌های هوا به زمین، گشت‌های هوایی و آموزش پیشرفته خلبانان است.

این پایگاه محل فعالیت اسکادران‌های اصلی جنگنده‌ای کویت شامل اسکادران ۹ (No. ۹ Squadron)، اسکادران ۲۵ (No. ۲۵ Squadron) و اسکادران ۶۱ (No. ۶۱ Squadron) است که هسته اصلی توان عملیاتی نیروی هوایی این کشور را تشکیل می‌دهند.

ستون فقرات ناوگان مستقر در احمد الجابر طی بیش از سه دهه گذشته جنگنده‌های F/A-۱۸C Hornet و F/A-۱۸D Hornet بوده‌اند. کویت این جنگنده‌ها را پس از جنگ خلیج فارس برای بازسازی توان هوایی خود به خدمت گرفت و هورنت‌ها به دلیل قابلیت انجام هم‌زمان مأموریت‌های هوا به هوا و هوا به زمین، به اصلی‌ترین جنگنده رزمی این کشور تبدیل شدند.

در سال‌های اخیر، کویت با ورود به برنامه نوسازی ناوگان و سفارش جنگنده‌های F/A-۱۸E/F Super Hornet، مسیر ارتقای توان هوایی خود را آغاز کرده است. سوپر هورنت‌ها با برخورداری از برد عملیاتی بیشتر، ظرفیت سوخت بالاتر، سامانه‌های اویونیک پیشرفته‌تر، رادار آرایه فازی فعال (AESA)، توان حمل تسلیحات بیشتر و قابلیت اتصال به شبکه‌های داده تاکتیکی، نسل جدید توان رزمی کویت را شکل می‌دهند.

در کنار مأموریت‌های رزمی، آموزش بخش مهمی از فعالیت روزانه احمد الجابر است. خلبانان جنگنده در این پایگاه دوره‌های پیشرفته شامل نبرد هوایی، رهگیری، پرواز گروهی و مأموریت‌های ترکیبی را انجام می‌دهند. همچنین تکنسین‌های موتور، متخصصان اویونیک، نیروهای تسلیحات و کارکنان کنترل پرواز نیز آموزش‌های تخصصی خود را در این مجموعه دنبال می‌کنند.

احمد الجابر علاوه بر نقش ملی، در رزمایش‌های مشترک با کشورهای منطقه و شرکای بین‌المللی نیز مورد استفاده قرار گرفته و قابلیت میزبانی از یگان‌های اعزامی و هواگردهای خارجی را دارد.

اشغال کویت؛ نخستین آزمون بزرگ احمد الجابر

در دوم اوت ۱۹۹۰ و با حمله ارتش عراق به کویت، پایگاه احمد الجابر نیز همانند دیگر مراکز نظامی این کشور به اشغال نیروهای عراقی درآمد. بخشی از جنگنده‌های کویتی پیش از سقوط کامل کشور به عربستان سعودی منتقل شدند و تعدادی دیگر در جریان حملات اولیه از بین رفتند یا به غنیمت گرفته شدند.

در جریان عملیات «طوفان صحرا» (Operation Desert Storm) در سال ۱۹۹۱، نیروهای ائتلاف برای جلوگیری از استفاده ارتش عراق از این پایگاه، باندهای پروازی، آشیانه‌ها و برخی زیرساخت‌های نظامی آن را هدف حملات هوایی قرار دادند. پس از آزادسازی کویت، بازسازی احمد الجابر یکی از نخستین پروژه‌های دفاعی این کشور بود و با سرمایه‌گذاری گسترده، امکانات جدیدی به آن افزوده شد.

بازسازی بر پایه استانداردهای ناتو

تجربه جنگ ۱۹۹۱ نشان داد که نیروی هوایی کویت برای حفظ آمادگی رزمی خود به زیرساخت‌هایی مقاوم‌تر نیاز دارد. به همین دلیل، در بازسازی احمد الجابر از استانداردهای رایج در پایگاه‌های هوایی کشورهای عضو ناتو استفاده شد.

در دهه‌های بعد، باندهای پروازی تقویت شدند، آشیانه‌های مستحکم (Hardened Aircraft Shelters) توسعه یافتند، مراکز تعمیر و نگهداری هواگردها نوسازی شد و ظرفیت سوخت‌رسانی و پشتیبانی فنی پایگاه افزایش یافت. این تغییرات باعث شد احمد الجابر نه‌تنها نیازهای نیروی هوایی کویت را پاسخ دهد، بلکه قابلیت میزبانی از یگان‌های اعزامی کشورهای هم‌پیمان، به‌ویژه آمریکا، را نیز پیدا کند.

ستون فقرات نیروی هوایی کویت

نیروی هوایی سلطنتی کویت (Kuwait Air Force) اگرچه از نظر تعداد هواگرد با قدرت‌های بزرگ منطقه قابل مقایسه نیست، اما بخش عمده توان رزمی خود را بر پایه ناوگان جنگنده‌های چندمنظوره بنا کرده است. احمد الجابر مهم‌ترین محل استقرار این ناوگان به شمار می‌رود و اسکادران‌های عملیاتی این نیرو در این پایگاه مستقر هستند.

در سال‌های گذشته جنگنده‌های F/A-۱۸C Hornet و F/A-۱۸D Hornet از اصلی‌ترین هواگردهای عملیاتی این پایگاه بوده‌اند و با آغاز تحویل جنگنده‌های F/A-۱۸E/F Super Hornet، روند نوسازی ناوگان نیز وارد مرحله جدیدی شده است. این جنگنده‌ها مأموریت‌هایی مانند دفاع هوایی، رهگیری، پشتیبانی نزدیک هوایی و حملات دقیق را بر عهده دارند.

پایگاهی که برای عملیات مداوم هوایی طراحی شده است

اگرچه احمد الجابر در مقایسه با پایگاه‌هایی مانند العدید قطر از نظر وسعت و حجم استقرار نیرو کوچک‌تر است، اما طراحی آن بر پایه الگوی «پایگاه رزمی تاکتیکی» انجام شده است؛ الگویی که تمرکز آن بر حفظ آمادگی دائمی جنگنده‌ها، سرعت واکنش و پشتیبانی فنی از عملیات‌های هوایی است. به همین دلیل، بخش عمده زیرساخت‌های این پایگاه در خدمت آماده‌سازی، نگهداری و پشتیبانی از هواگردهای رزمی قرار دارد.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای منتشرشده طی سال‌های اخیر نشان می‌دهد که چیدمان تأسیسات احمد الجابر به گونه‌ای طراحی شده که باندهای پروازی، تاکسی‌وی‌ها، رمپ‌های عملیاتی، آشیانه‌های مستحکم، مراکز تعمیرات و بخش‌های لجستیکی در قالب یک شبکه به‌هم‌پیوسته عمل می‌کنند؛ ساختاری که امکان اجرای هم‌زمان چندین مأموریت هوایی را فراهم می‌کند.

احمد الجابر در شبکه حضور آمریکا؛ حلقه پشتیبان شمال خلیج فارس

پس از آزادسازی کویت در سال ۱۹۹۱، همکاری دفاعی میان واشنگتن و کویت به شکل قابل توجهی گسترش یافت. امضای توافق‌های امنیتی و دفاعی میان دو کشور، امکان استفاده دوره‌ای نیروهای آمریکایی از زیرساخت‌های نظامی کویت را فراهم کرد و پایگاه هوایی احمد الجابر نیز به یکی از مراکزی تبدیل شد که در دوره‌های مختلف میزبان یگان‌های اعزامی نیروی هوایی آمریکا، هواگردهای رزمی و تیم‌های پشتیبانی فنی بود.

در جریان عملیات آزادی عراق (Operation Iraqi Freedom) در سال ۲۰۰۳، احمد الجابر برای پشتیبانی از پروازهای ائتلاف، استقرار موقت هواگردها و برخی مأموریت‌های لجستیکی مورد استفاده قرار گرفت. در سال‌های بعد و هم‌زمان با عملیات ائتلاف علیه داعش، این پایگاه همچنان یکی از نقاط پشتیبان هوایی در شمال خلیج فارس باقی ماند و نقش خود را در پشتیبانی از مأموریت‌های منطقه‌ای حفظ کرد.

چهار ضلع شبکه نظامی آمریکا در کویت

احمد الجابر را نمی‌توان جدا از شبکه گسترده پایگاه‌های نظامی آمریکا و متحدانش در کویت و منطقه خلیج فارس تحلیل کرد. پس از جنگ خلیج فارس و به‌ویژه از سال ۲۰۰۳، کویت به یکی از مهم‌ترین مراکز پشتیبانی نظامی آمریکا در منطقه تبدیل شد و هر یک از پایگاه‌های اصلی این کشور مأموریت مشخصی را بر عهده گرفتند.

در این شبکه، اردوگاه عریفجان (Camp Arifjan)به‌عنوان مرکز فرماندهی، لجستیک و پشتیبانی نیروهای زمینی آمریکا فعالیت می‌کند، کمپ بوهرینگ (Camp Buehring) محل آموزش، آماده‌سازی و استقرار چرخشی یگان‌های زمینی است، پایگاه هوایی علی السالم (Ali Al Salem Air Base) نقش مهمی در ترابری هوایی تاکتیکی و پشتیبانی هوایی دارد و پایگاه هوایی احمد الجابر (Ahmad Al Jaber Air Base) به‌عنوان پایگاه اصلی جنگنده‌های نیروی هوایی کویت و یکی از مراکز مورد استفاده دوره‌ای یگان‌های اعزامی آمریکا شناخته می‌شود.

این تقسیم مأموریت باعث شده این پایگاه‌ها در کنار یکدیگر یک شبکه مکمل برای پشتیبانی از عملیات‌های منطقه‌ای ایجاد کنند؛ به‌گونه‌ای که بخش‌های هوایی، زمینی، لجستیکی و فرماندهی در نقاط مختلف کویت توزیع شده‌اند.

نقش احمد الجابر در ساختار سنتکام

پایگاه هوایی احمد الجابر در ساختار فرماندهی مرکزی آمریکا (U.S. Central Command – CENTCOM) یک مرکز فرماندهی راهبردی مانند پایگاه العدید قطر نیست، اما به دلیل موقعیت جغرافیایی و برخورداری از زیرساخت‌های یک پایگاه جنگنده‌ای، یکی از پایگاه‌های مهم پشتیبان توان هوایی سنتکام در شمال خلیج فارس به شمار می‌رود.

مأموریت اصلی این پایگاه در معماری سنتکام، فراهم کردن یک سکوی عملیاتی نزدیک به عراق، شمال خلیج فارس و حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا است. نزدیکی به عراق، دسترسی مناسب به مسیرهای هوایی منطقه و وجود باندهای پروازی، رمپ‌های عملیاتی و زیرساخت‌های تعمیر و نگهداری، اهمیت احمد الجابر را برای مأموریت‌های هوایی افزایش داده است.

این پایگاه در دوره‌های مختلف به‌عنوان محل استقرار یگان‌های اعزامی نیروی هوایی آمریکا در چارچوب نیروی هوایی آمریکا در منطقه (U.S. Air Forces Central – AFCENT) مورد استفاده قرار گرفته است.

حضور بال اعزامی هوایی آمریکا در احمد الجابر

یکی از نمونه‌های مهم نقش عملیاتی احمد الجابر، فعال شدن بال اعزامی هوایی ۳۳۲ (۳۳۲nd Air Expeditionary Wing) در این پایگاه در سال ۲۰۰۲ بود. این یگان در چارچوب مأموریت‌های سنتکام وظیفه تولید، اجرا و پشتیبانی از قدرت رزمی هوایی را بر عهده داشت.

فعالیت این یگان در احمد الجابر نشان داد که این پایگاه تنها یک مرکز استقرار جنگنده‌های کویتی نیست، بلکه در مواقع مورد نیاز می‌تواند به‌عنوان یک سکوی عملیاتی برای پشتیبانی از مأموریت‌های هوایی منطقه‌ای نیز مورد استفاده قرار گیرد.

هواگردهای آمریکایی مرتبط با پایگاه احمد الجابر

پایگاه هوایی احمد الجابر در کنار مأموریت اصلی خود برای پشتیبانی از نیروی هوایی کویت، در دوره‌های مختلف میزبان یا محل فعالیت یگان‌های هوایی آمریکا نیز بوده است. این حضور عمدتاً در چارچوب مأموریت‌های فرماندهی مرکزی آمریکا (U.S. Central Command – CENTCOM)، عملیات‌های مرتبط با عراق و سوریه، رزمایش‌های مشترک و استقرارهای چرخشی انجام شده است.

احمد الجابر به دلیل برخورداری از باندهای عملیاتی، رمپ‌های گسترده، زیرساخت‌های تعمیر و نگهداری و موقعیت جغرافیایی نزدیک به عراق، توانایی پشتیبانی از طیف مختلفی از هواگردهای رزمی و پشتیبانی را داشته است.

جنگنده F-۱۵E؛ جنگنده تهاجمی عملیات‌های منطقه‌ای

یکی از مهم‌ترین هواگردهای رزمی آمریکایی مرتبط با احمد الجابر، جنگنده F-۱۵E Strike Eagle است. این جنگنده چندمنظوره در دوره عملیات‌های مرتبط با داعش و مأموریت‌های هوایی منطقه‌ای، در چارچوب فعالیت‌های بال اعزامی هوایی ۳۳۲ (۳۳۲nd Air Expeditionary Wing) در این پایگاه حضور داشت.

این هواپیما با برخورداری از برد عملیاتی بالا، توان حمل تسلیحات هدایت‌شونده و قابلیت اجرای مأموریت‌های هوا به هوا و هوا به زمین، برای حملات دقیق، پشتیبانی نزدیک هوایی، اسکورت و عملیات‌های چندمنظوره مورد استفاده قرار گرفت.

پهپاد MQ-۹A؛ چشم اطلاعاتی و شناسایی سنتکام

در کنار جنگنده‌های سرنشین‌دار، پهپاد MQ-۹A Reaper نیز یکی از سامانه‌های مهم بدون سرنشین مرتبط با مأموریت‌های منطقه‌ای آمریکا بود. این پهپادها برای اجرای مأموریت‌های اطلاعات، مراقبت و شناسایی (ISR)، پایش مناطق عملیاتی و تأمین اطلاعات مورد نیاز عملیات‌های هوایی به کار گرفته شدند.

پهپاد MQ-۹ به دلیل مداومت پروازی بالا و توانایی انجام مأموریت‌های طولانی، یکی از مهم‌ترین ابزارهای شناسایی و پشتیبانی اطلاعاتی آمریکا در خاورمیانه محسوب می‌شود و در دوره‌هایی در ساختار عملیاتی مرتبط با احمد الجابر حضور داشته است.

هواپیمای KC-۱۳۵R؛ افزایش‌دهنده برد عملیات هوایی

هواپیمای سوخت‌رسان KC-۱۳۵R Stratotanker یکی دیگر از هواگردهای مهم مرتبط با احمد الجابر بود. این هواپیماها با اجرای مأموریت سوخت‌رسانی هوایی، امکان افزایش برد جنگنده‌ها، افزایش زمان ماندگاری در منطقه و اجرای عملیات‌های دوربرد را فراهم می‌کردند.

نقش KC-۱۳۵ در شبکه هوایی آمریکا، ایجاد توان عملیاتی گسترده‌تر برای جنگنده‌هایی مانند F-۱۵E و F-۱۶ بود و حضور آن در پایگاه‌های منطقه‌ای، بخش مهمی از چرخه پشتیبانی هوایی محسوب می‌شد.

بالگرد HH-۶۰G Pave Hawk؛ پشتیبانی جست‌وجو و نجات رزمی

در بخش پشتیبانی عملیات‌های هوایی، بالگرد HH-۶۰G Pave Hawk نیز در ساختار یگان‌های اعزامی آمریکا مرتبط با احمد الجابر حضور داشت. این بالگردها برای مأموریت‌های جست‌وجو و نجات رزمی (CSAR)، نجات خلبانان سقوط‌کرده، تخلیه نیروهای ویژه و عملیات امداد در محیط‌های پرخطر طراحی شده بودند.

حضور این بالگردها نشان‌دهنده اهمیت چرخه پشتیبانی و نجات در کنار توان تهاجمی هواگردهای رزمی بود.

حضور هواگردهای تفنگداران دریایی آمریکا

علاوه بر نیروی هوایی آمریکا، در برخی مقاطع یگان‌های هوایی نیروی تفنگداران دریایی آمریکا (USMC) نیز از زیرساخت‌های احمد الجابر استفاده کردند. هواگردهای مرتبط با این حضور شامل MV-۲۲B Osprey برای جابه‌جایی تاکتیکی، EA-۶B Prowler برای جنگ الکترونیک، AV-۸B Harrier II برای عملیات تهاجمی و KC-۱۳۰J Hercules برای ترابری و پشتیبانی هوایی بودند.

این حضور نشان می‌دهد احمد الجابر علاوه بر مأموریت جنگنده‌ای، قابلیت پشتیبانی از عملیات‌های ترکیبی و مشترک را نیز داشته است.

دهه ۱۹۹۰؛ حضور F-۱۶ و A-۱۰ در عملیات جنوب عراق

در دهه ۱۹۹۰ و دوران عملیات نگهبان جنوب (Operation Southern Watch)، احمد الجابر یکی از نقاط مورد استفاده برای پشتیبانی از مأموریت‌های هوایی علیه عراق بود. در این دوره، هواگردهایی مانند F-۱۶ Fighting Falcon و A-۱۰ Thunderbolt II برای اجرای مأموریت‌های گشت رزمی، پشتیبانی نزدیک هوایی و کنترل منطقه پرواز ممنوع جنوب عراق به کار گرفته شدند.

اهمیت عملیاتی احمد الجابر برای آمریکا در سناریوهای تقابل منطقه‌ای

پایگاه هوایی احمد الجابر در معماری نظامی آمریکا در خلیج فارس، یک گره عملیاتی ـ پشتیبانی هوایی محسوب می‌شود که اهمیت آن بیشتر از توان تهاجمی مستقل، به موقعیت جغرافیایی، زیرساخت‌های پروازی و جایگاه آن در شبکه پایگاه‌های آمریکا در منطقه بازمی‌گردد.

این پایگاه در استان الاحمدی کویت قرار دارد و اگرچه پایگاه اصلی نیروی هوایی کویت است، اما در دوره‌های مختلف میزبان یگان‌های اعزامی آمریکا، از جمله عناصر مرتبط با بال اعزامی هوایی ۳۳۲ (۳۳۲nd Air Expeditionary Wing) بوده است. هواگردهایی مانند F-۱۵E Strike Eagle، MQ-۹ Reaper و KC-۱۳۵R Stratotanker نیز در دوره‌های مختلف با مأموریت‌های مرتبط با این پایگاه ارتباط داشته‌اند.

حلقه اتصال شمال خلیج فارس و عراق

موقعیت احمد الجابر در شمال خلیج فارس، آن را به یکی از نقاط مهم پشتیبانی آمریکا در منطقه تبدیل کرده است. نزدیکی کویت به عراق و قرار گرفتن آن در کنار مسیرهای دریایی خلیج فارس، باعث شده پایگاه‌های این کشور پس از جنگ ۲۰۰۳ نقش مهمی در پشتیبانی از عملیات‌های منطقه‌ای آمریکا ایفا کنند.

احمد الجابر در این شبکه، بیشتر نقش یک پایگاه هوایی رزمی و پشتیبان را دارد و در کنار مراکزی مانند علی السالم، عریفجان و کمپ بوهرینگ، بخشی از معماری نظامی آمریکا در کویت را تشکیل می‌دهد.

نقش احتمالی در شرایط افزایش تنش

در صورت افزایش بحران منطقه‌ای، احمد الجابر می‌تواند برای استقرار چرخشی جنگنده‌ها، افزایش حضور هوایی، اجرای پروازهای گشت و رهگیری، پشتیبانی از عملیات‌های ائتلافی و میزبانی هواگردهای مأموریتی مورد استفاده قرار گیرد.

وجود دو باند پروازی حدود سه‌هزار متری، رمپ‌های عملیاتی، آشیانه‌ها، مراکز تعمیر و نگهداری و زیرساخت سوخت‌رسانی، امکان پشتیبانی از عملیات‌های هوایی و افزایش انعطاف شبکه آمریکا را فراهم می‌کند.

مکمل پایگاه‌های اصلی آمریکا

احمد الجابر جایگزین پایگاه‌های بزرگ‌تر آمریکا مانند العدید قطر نیست، بلکه بخشی از یک شبکه چندلایه است؛ به‌طوری‌که العدید بیشتر نقش فرماندهی و کنترل عملیات هوایی، علی السالم نقش ترابری و پشتیبانی هوایی، عریفجان نقش لجستیک زمینی و احمد الجابر نقش پایگاه جنگنده‌ای و پشتیبان عملیات هوایی را ایفا می‌کنند.

احمد الجابر برای آمریکا در سناریوهای مرتبط با ایران، یک پایگاه خط مقدم فرماندهی یا مرکز اصلی حمله محسوب نمی‌شود، بلکه یک گره عملیاتی مهم در شمال خلیج فارس است که به دلیل نزدیکی به عراق، موقعیت جغرافیایی، زیرساخت مناسب و قابلیت پذیرش یگان‌های چرخشی، به واشنگتن امکان انعطاف بیشتر در مدیریت حضور هوایی خود در منطقه را می‌دهد.

ضربات ایران به «احمد الجابر»

پایگاه هوایی احمد الجابر با توجه به جایگاه خود در شبکه پشتیبانی هوایی آمریکا در منطقه، طی روزها و ماه‌های اخیر به یکی از مراکز مورد توجه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.

ایران اعلام کرده است که این پایگاه به دلیل نقش خود در پشتیبانی از اقدامات نظامی آمریکا علیه کشور، هدف عملیات‌های موشکی و پهپادی قرار گرفته و بخش‌هایی از زیرساخت‌های آن از جمله سامانه‌های راداری، ارتباطی و مراکز مرتبط با حضور نظامی آمریکا آسیب دیده است.

در شرایطی که آمریکا طی روزهای اخیر با تجاوزات خود به ایران، تفاهم آتش‌بس را نقض کرده و رویکرد تهاجمی واشنگتن علیه تهران ادامه دارد، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تأکید کرده‌اند که هرگونه استفاده دوباره از پایگاه‌های منطقه‌ای برای حمله یا پشتیبانی از عملیات علیه ایران، با پاسخ مواجه خواهد شد.